Prijsvraag SAB 50 jaar: de ontknoping
29/11/2011
ONTKNOPING PRIJSVRAAG SAB 50 JAAR
In 2011 bestaat SAB 50 jaar. Om het 50-jarig jubileum extra feestelijk te vieren, organiseerde SAB in februari van dit jaar een bijzondere prijsvraag onder het thema “Bruggenbouwers in de ruimtelijke ordening”. Tot 1 juli 2011 konden diverse partijen, als overheden, maatschappelijke organisaties, marktpartijen of samenwerkingsverbanden tussen genoemde partijen, meedingen naar een advies of ontwerp van SAB ter waarde van
€ 15.000,- (exclusief BTW).
De inzending diende zich te richten op een actuele en maatschappelijke opgave op het werkgebied van SAB: stedenbouw, landschapsarchitectuur, ruimtelijke ordening, gebiedsontwikkeling, infrastructuur, milieu en ecologie en omvat een locatie in Nederland. De inzender moest daarbij helder aangeven wat de achtergrond en het doel van de opgave is, mede in relatie tot het thema van de prijsvraag.
De inzendingen
SAB heeft in totaal acht inzendingen mogen ontvangen. Het is goed om te merken dat, ondanks de roerige tijden als gevolg van een aantal structurele veranderingen in zowel de maatschappij als geheel als de vastgoedmarkt in het bijzonder, er nog legio aan bijzondere plannen en ideeën bestaan. Opmerkelijk hierbij is dat uit de inzendingen blijkt dat het niet uitsluitend meer de traditionele overheid betreft die zich verantwoordelijk houdt voor de inrichting en kwaliteit van de ruimte. Ook particulieren, dorpsverenigingen, landgoedeigenaren en ondernemers trekken deze opgave naar zich toe. Veranderingen in de maatschappij leiden in die zin ook tot een meer diverse beleving van en sturing op deze ruimte. SAB wil juist hierbinnen haar rol als bruggenbouwer vervullen.
De inzendingen zijn uiterst divers en lopen uiteen van duurzame woonwijken en woon- werklandschappen tot een totaal concept voor afvalverwerking. Een gezamenlijke noemer in alle inzendingen lijkt de beleving en kwaliteit van de ruimte waarbij een groot accent op duurzaamheid en toekomstbestendigheid ligt. SAB is blij met deze aandacht voor kwaliteit en onderstreept dat het juist in deze tijden meer dan ooit nodig is om met passie voor stad en land en gevoel voor complexiteit te komen tot integrale, intelligente en haalbare strategieën. Hierbij vormen kwaliteit, innovatie, duurzaamheid, kennis en realisme de sleutelwoorden!
De jurering
De inzendingen zijn gedurende de SAB-eindmanifestatie op donderdag 24 november 2011 beoordeeld door een vakkundige, onafhankelijke jury. De jury heeft daarbij een autonome uitspraak gedaan en één winnaar aangewezen.
De inzendingen zijn beoordeeld door een onafhankelijke vakjury. De jury bestond uit:
- |
Dhr. A. (Alex) van Hedel, burgemeester gemeente Neerijnen; |
- |
Dhr. H. (Hans) Winters, eigenaar en lid Raad van Commissarissen Kuiper Bouw; |
- |
Dhr. J. (Jan-Bart) Wilschut, directeur Regio Achterhoek; |
- |
Dhr. G. (Gerrit) Breeman, directeur Volkshuisvesting Arnhem. |
De jury stond onder voorzitterschap van Tanja Kraal (algemeen directeur SAB). Margot Sloot (planoloog SAB) heeft het juryrapport opgemaakt.
De jury na afloop van de beoordeling van de inzendingen (bron: SAB)
De beoordeling
De inzendingen zijn beoordeeld op basis van de drie criteria (in volgorde van belangrijkheid):
1. |
de kwaliteit van het voorstel zoals door de inzender is weergegeven op het aanmeldings-formulier; |
2. |
het maatschappelijke en vernieuwende karakter van de opgave; |
3. |
de bijdrage aan (duurzame) gebieds- en vastgoedontwikkeling. |
Het eerste criterium omvat een kwaliteitsbeoordeling van de ingediende opgave. Het tweede en derde criterium gaan nader in op de uitwerking van het doel van de opgave.
Juryrapport
De resultaten van de beoordeling door de jury zijn in het bijgesloten juryrapport opgenomen. Dit juryrapport omvat de onderbouwing van het besluit van de jury. Het juryrapport geeft een beeld van het verloop van de beoordeling en geeft aan op welke beoordelingscriteria de niet bekroonde visies zijn afgevallen. Voor alle inzendingen bevat het rapport een overzicht van wat de toetsing aan deze criteria heeft opgeleverd.
De beoordeling door de jury leidde tot de volgende rangorde van visies, waarbij nr. 1 de best beoordeelde visie is:
1 |
Gemeente Lochem |
2 |
Gemeente Cranendonk |
3 |
Gemeente Teylingen |
3 |
Gemeente Wageningen |
5 |
Dorpsraad Elden |
4 |
GMP Groep |
5 |
Mw. A. Bleumink |
6 |
Landgoed Zelle |
Conclusie
De vakjury heeft gekozen voor de opgave van de gemeente Lochem, het woon-werklandschap Hanzeweg!
Het algemene oordeel van de jury is dat er bij alle inzendingen sprake is van bevlogenheid en een uitdagende / leuke opgave. Wel is de vraagstelling vaak niet volledig doordacht en ligt de problematiek veelal dieper dan is weergegeven in de inzending. De jury verwacht dan ook dat er, om tot een toekomstbestendige oplossing voor de probleemstelling te komen, meer bruggen moeten worden gebouwd dan de aanvragers weergeven. Daarnaast kon het maatschappelijk belang en de betekenis van de opgave voor de samenleving bij diverse inzendingen nader worden geduid. Tot slot moet de concrete vraag aan SAB in veel gevallen tussen de regels door worden gelezen en kon deze dan ook scherper worden geformuleerd.
De jury is tot de winnende inzending gekomen, op grond van het feit dat zij is doordrongen van het grote maatschappelijke belang van deze complexe en vernieuwende opgave. Het is een realistische vraag, die in de nabije toekomst voor meerdere verouderde bedrijventerreinen zal gaan spelen en waarbij, nog meer dan in de inzending is aangegeven, sterk behoefte is aan een bruggenbouwer. Een bruggenbouwer die de verbindingen maakt tussen de belangen van diverse partijen (ondernemers, bewoners, overheidslagen en diverse belangengroepen) en tezamen met deze partijen komt tot een innovatief en efficiënt meervoudig ruimtegebruik. De jury maakt daarbij wel de kritische noot dat de opgave vraagt om vermaatschappelijking in de vorm van een creatief proces. Het direct inzetten op een stedenbouwkundige visie en beeldkwaliteitplan stelt te strikte kaders aan deze noodzakelijke creativiteit. De jury daagt de gemeente Lochem en SAB dan ook uit om met meer partijen (ook bewoners!) bruggen te bouwen en een proces in gang te zetten dat direct voor maatschappelijk draagvlak zorgt. Geadviseerd wordt om de kwaliteit uit de samenleving te benutten en een concept te creëren, dat ruimte en flexibiliteit biedt. Met dit concept kan vervolgnes worden ingespeeld op wisselende marktomstandigheden en kunnen kansen optimaal worden benut.
