Bezonning als onderdeel van ruimtelijke kwaliteit
Dit artikel is onderdeel van een serie over ‘duurzaam ruimtegebruik’. Hoe maak je goede keuzes in de beperkte ruimte die er in Nederland beschikbaar is?
Duurzaam ruimtegebruik gaat niet alleen over het efficiënt benutten van schaarse ruimte, maar ook over het waarborgen van een gezonde en prettige leefomgeving. Bezonning speelt daarin een belangrijke rol. De juiste balans tussen zon en schaduw op gebouwen, tuinen, terrassen en speelplekken draagt bij aan een gezonde en prettige leefomgeving, nu én in de toekomst.
Verdichting vraagt om zorgvuldige afwegingen
In binnenstedelijke gebieden en bij verdichtingsopgaven kunnen nieuwe gebouwen, beplanting of andere ruimtelijke ingrepen extra schaduwwerking veroorzaken. Zonder goede onderbouwing kan dit ten koste gaan van de leefkwaliteit in de omgeving. Een bezonningsonderzoek maakt de schaduweffecten van een gebouw of ontwikkeling op de directe omgeving inzichtelijk en ondersteunt keuzen in de ontwerpfases.
TNO-normen als objectief toetsingskader
Bij bezonningsstudies wordt gewerkt met de normen van TNO, het onafhankelijke onderzoeksinstituut. Deze normen worden door veel gemeenten gehanteerd als richtlijn bij ruimtelijke afwegingen:
De lichte TNO-norm
Minimaal 2 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 19 februari tot 21 oktober (8 maanden), gemeten in het midden van de binnenzijde van de vensterbank.
De strenge TNO-norm
Minimaal 3 mogelijke bezonningsuren per dag in de periode van 21 januari tot 22 november (10 maanden), gemeten in het midden van de binnenzijde van de vensterbank.
Deze normen gelden uitsluitend voor gevels die zon kunnen ontvangen; noordgevels krijgen immers geen direct zonlicht. Hoewel de TNO-normen niet wettelijk verplicht zijn, vormen ze in de praktijk een belangrijk afwegingskader.
Bezonning bij ruimtelijke ontwikkelingen
Bij SAB voeren wij bezonningsstudies uit voor uiteenlopende ruimtelijke opgaven, zoals:
• Vergunningaanvragen waarbij wordt afgeweken van het omgevingsplan. Bezonning is daarbij een onderdeel van de ruimtelijke afweging.
• Hoogbouw Effect Rapportages (HER), waarin bezonning helpt bij het bepalen of hoogbouw aanvaardbaar is voor de leefomgeving, of dat ontwerpaanpassingen of aanvullende maatregelen nodig zijn.
Onze aanpak
Op basis van een 3D-model maken wij zon- en schaduwsimulaties voor de maatgevende momenten volgens de TNO-normen. Hierbij vergelijken we de bestaande situatie met de nieuwe ontwikkeling.
Meer weten over bezonning en de rol ervan in ruimtelijke plannen? Wij denken graag met je mee.
Beeld: bezonningsstudie Nijkerk Stadshaven fase 2
Lees ook: Artikel 1: Kanaalzones als sleutel tot duurzaam ruimtegebruik – SAB


